विपद्मा सहयोगमार्फत देखिएको बगाले थापा काजी कुलको सामाजिक संस्कार : धादिङका सरोज–विनोदको उदाहरण

धादिङ । विदेशमा रहेर आफ्नो पेशा र व्यवसायमा व्यस्त भए पनि विपद्का बेला जन्मभूमि र प्रभावित नागरिकलाई सम्झिँदै सहयोग गर्ने नेपालीहरूको संख्या बढ्दो छ । धादिङ त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका–३ का सरोज थापा र विनोद थापाले पछिल्लो समय बाढीपहिरो प्रभावितका लागि गर्दै आएको सहयोगले पनि यही सामाजिक उत्तरदायित्व र मानवीय संवेदनालाई प्रतिबिम्बित गरेको छ ।

साउदी अरबमा पेसाले सेफका रूपमा कार्यरत सरोज थापाले नुवाकोटका बाढीपीडितका लागि भोजराज थापामार्फत फेरि ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गरेका छन् । विपद्का बेला उनले गरेको यो पछिल्लो सहयोग हो ।

सरोजले यसअघि पनि बाढीपहिरो प्रभावितका लागि आर्थिक तथा सामग्री सहयोग गरेका थिए । उनले १ लाख २५ हजार रुपैयाँ सहयोग गर्नुका साथै बाढीका कारण सडकमा थुप्रिएको लेदो पन्छाउन १०० वटा साबेल उपलब्ध गराएका थिए । यसअघि गरिएको सहयोगमा प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष र अन्तर्राष्ट्रिय धादिङ समाजमार्फत रकम उपलब्ध गराइएको थियो ।

पछिल्लो पटक नुवाकोटका बाढीपीडितका लागि थप ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गरेसँगै सरोजको विपद्मा सहयोग गर्ने क्रमले निरन्तरता पाएको छ । साउदी अरबमा सेफका रूपमा काम गर्दै आएका उनले आफ्नो कमाइको केही हिस्सा सामाजिक तथा मानवीय काममा लगाउँदै आएका छन् ।

अमेरिकामा व्यवसाय गर्दै आएका विनोदबाट ७ लाख ५० हजार सहयोग

सरोजसँगै धादिङ त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका–७ कै विनोद थापाले पनि बाढीपहिरो प्रभावित नागरिकका लागि ७ लाख ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गरेका छन् ।

अमेरिकामा व्यवसाय गर्दै आएका विनोदले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका बाढीपहिरोपीडितका लागि उक्त रकम सहयोग गरेका हुन् । उनले ७ लाख १ रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा पठाएका छन् भने थप ५० हजार रुपैयाँ प्रभावित परिवारलाई खाना खुवाउन प्रत्यक्ष सहयोग गरेका थिए ।

विदेशमा व्यवसाय गर्दै आएका विनोदले आफ्नो जन्मभूमि र आसपासका जिल्लामा आएको विपद्लाई आफ्नै समुदायको पीडाका रूपमा लिँदै सहयोग गरेका हुन् ।

सरोज र विनोदका पछिल्ला सहयोगलाई हेर्दा रकमको परिमाणसँगै उनीहरूले देखाएको निरन्तरता र सामाजिक जिम्मेवारी महत्वपूर्ण देखिन्छ । एकातर्फ साउदी अरबमा सेफका रूपमा कार्यरत सरोजले पटक–पटक सहयोग गरिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ अमेरिकामा व्यवसाय गर्दै आएका विनोदले पनि विपद्को समयमा ठूलो आर्थिक सहयोग गरेका छन् ।

बगाले थापा काजी कुलको सामाजिक संस्कार

सरोज र विनोदको सामाजिक सक्रियतालाई उनीहरू आबद्ध बगाले थापा काजी कुलको सामाजिक संस्कार र पारिवारिक मूल्य–मान्यतासँग जोडेर हेर्न सकिन्छ ।

नेपाली समाजमा बगाले थापा काजी कुलको आफ्नै ऐतिहासिक पहिचान र गरिमा रहेको मानिन्छ । राजा कालु थापाका वंशजका रूपमा चिनिने आत्रेय गोत्री बगाले थापाहरूको इतिहासमा राष्ट्र र समाजका लागि योगदान गरेका व्यक्तित्वहरूको चर्चा पाइन्छ ।

राष्ट्रिय विभूति भीमसेन थापा तथा वीर बडाकाजी अमरसिंह थापासम्म जोडिने यो कुलको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिले यसको सामाजिक पहिचानलाई थप विशिष्ट बनाएको छ ।

पुर्खाहरूले स्थापित गरेको वीरता, सामाजिक उत्तरदायित्व र समुदायप्रतिको दायित्वलाई वर्तमान पुस्ताले आफ्नो व्यवहार र कर्ममार्फत अघि बढाउनु नै कुलको वास्तविक ‘सान र मान’ जोगाउने एउटा माध्यम हो ।

सरोज र विनोदले विपद्का बेला गरेको सहयोगलाई पनि यही भावनाको एउटा वर्तमान उदाहरणका रूपमा लिन सकिन्छ ।

सहयोग रकमभन्दा ठूलो मानवीय भावना

विपद्को समयमा गरिएको सहयोगलाई केवल आर्थिक हिसाबले मात्र मूल्याङ्कन गर्न सकिँदैन । पीडितको दुःखमा साथ दिनु, तत्काल आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराउनु र राहतका लागि आफ्नो कमाइबाट रकम छुट्याउनु आफैंमा सामाजिक जिम्मेवारी हो ।

सरोजले आर्थिक सहयोगसँगै सडकमा थुप्रिएको लेदो हटाउन आवश्यक पर्ने साबेल उपलब्ध गराउनु प्रत्यक्ष र व्यवहारिक सहयोगको उदाहरण हो । अहिले फेरि नुवाकोटका बाढीपीडितलाई ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गर्नुले उनको सहयोग एकपटकको अभियानमा मात्र सीमित नभएको देखाउँछ ।

त्यस्तै, विनोदले ठूलो रकम राहत कोषमा पठाउनुका साथै प्रभावित परिवारलाई खाना खुवाउन प्रत्यक्ष सहयोग गर्नुले विपद्का बेला आवश्यक पर्ने विभिन्न प्रकारका सहयोगप्रतिको उनको चासो देखाउँछ ।

विदेशमा भए पनि जन्मभूमिसँगको सम्बन्ध

रोजगारी तथा व्यवसायका लागि विदेश पुगेका नेपालीहरू आफ्नो पेशा र व्यवसायमा व्यस्त हुन्छन् । तर विपद्, दुःख र संकटका बेला जन्मभूमिलाई सम्झने प्रवृत्तिले विदेशमा रहेका नेपाली र मातृभूमिबीचको सम्बन्धलाई थप बलियो बनाउँदै आएको छ ।

सरोज साउदी अरबमा सेफका रूपमा कार्यरत छन् भने विनोद अमेरिकामा व्यवसाय गर्दै आएका छन् । फरक देशमा रहेर फरक पेशा तथा व्यवसायमा सक्रिय भए पनि धादिङ र आसपासका विपद्पीडितप्रतिको उनीहरूको चासो र सहयोगमा समानता देखिन्छ ।

यसले विदेशमा कमाएको सफलता केवल व्यक्तिगत जीवन सुधारका लागि मात्र नभई आवश्यक परेको बेला समाजका लागि पनि उपयोग गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश दिन्छ ।

कुलको ‘सान र मान’ कर्मबाट

कुनै पनि कुलको गौरव केवल पुर्खाको इतिहासले मात्र कायम रहँदैन । वर्तमान पुस्ताले समाजमा गर्ने सकारात्मक काम, मानवीय व्यवहार र सामाजिक उत्तरदायित्वले त्यसलाई निरन्तरता दिन्छ ।

बगाले थापा काजी कुलको ऐतिहासिक विरासतलाई सम्झँदै सरोज र विनोदले विपद्को समयमा देखाएको सहयोगी भावना त्यसैको एउटा उदाहरण बनेको छ ।

सरोजको पटक–पटकको सहयोग र विनोदको ठूलो आर्थिक योगदानले विपद्मा पीडितलाई साथ दिनु पनि सामाजिक संस्कारको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष हो भन्ने सन्देश दिएको छ ।

त्यसैले बगाले थापा काजी कुलको ‘सान र मान’ इतिहासमा मात्र होइन, वर्तमान पुस्ताले समाजका लागि गर्ने कर्ममा पनि देखिनुपर्छ । सरोज र विनोदको सहयोगलाई यही दृष्टिले हेर्दा यो दुई व्यक्तिको सहयोगको कथा मात्र नभई पुर्ख्यौली संस्कार, पारिवारिक मूल्य र सामाजिक उत्तरदायित्वको निरन्तरताको एउटा उदाहरणका रूपमा लिन सकिन्छ ।