धादिङ । वर्षायाम सुरु भएसँगै बालबालिकामा रुघाखोकी, ज्वरो तथा अन्य संक्रमणसँगै आँखा पाक्ने समस्या पनि बढ्ने गर्छ । वर्षाको समयमा घरभित्र पर्याप्त घाम र हावा नपुग्दा चिस्यान बढ्ने र विभिन्न स्थानमा ढुसी पलाउने भएकाले बालबालिकाको स्वास्थ्यमा असर पर्न सक्छ ।
वर्षायाममा घाम कम लाग्ने भएकाले घरका कोठामा पर्याप्त प्रकाश र हावा प्रवेश गर्न नपाउँदा चिस्यान बढ्छ । यस्तो अवस्थामा झ्याल, ढोका, कपडा राख्ने दराज, पर्दा तथा शौचालयका विभिन्न भागमा ढुसी पलाउने सम्भावना हुन्छ । ढुसी तथा धुलोका कणसँग सम्पर्क भएपछि बालबालिकामा आँखाको एलर्जी देखिन सक्छ ।
बालबालिकाले खेल्ने क्रममा ढुसी लागेको वा फोहोर स्थान छोएर हात नधोई आँखामा लगाएमा आँखामा संक्रमण वा एलर्जी हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा आँखा रातो हुने, चिलाउने, आँसु आउने, आँखाबाट पानी वा फोहोर पदार्थ निस्कने तथा आँखा सुन्निने जस्ता समस्या देखिन सक्छन् ।
विद्यालय र होस्टेलमा संक्रमणको जोखिम बढी
विद्यालय तथा होस्टेलमा बस्ने बालबालिका आँखा पाक्ने संक्रमणको थप जोखिममा हुन्छन् । धेरै बालबालिकाले एउटै शौचालय, धारा, ढोकाको ह्यान्डल तथा अन्य सार्वजनिक सामग्री प्रयोग गर्ने भएकाले एक जनामा भएको संक्रमण अर्कोमा सजिलै सर्न सक्छ ।
आँखा पाक्ने समस्या संक्रमणका कारण भएको अवस्थामा यो अत्यन्त संक्रामक हुन सक्छ । संक्रमित बालबालिकाले प्रयोग गरेका रुमाल, तौलिया तथा अन्य व्यक्तिगत सामग्री साझा गर्दा संक्रमण फैलिन सक्छ । त्यसैले विद्यालय तथा होस्टेलमा व्यक्तिगत सरसफाइमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ ।
आँखा पाक्ने रोगबाट बालबालिकालाई कसरी जोगाउने ?
वर्षायाममा बालबालिकालाई आँखा पाक्ने समस्या तथा अन्य आँखाका संक्रमणबाट जोगाउन अभिभावकले केही सावधानी अपनाउन सक्छन् ।
- बालबालिकालाई साबुनपानीले नियमित रूपमा हात धुन सिकाउने ।
- हात नधोई आँखा, नाक र मुखमा हात नलगाउन सम्झाउने ।
- संक्रमित व्यक्तिको रुमाल, तौलिया, सिरानी तथा व्यक्तिगत सामग्री साझा नगर्ने ।
- घरका कोठामा पर्याप्त हावा र प्रकाश प्रवेश गर्ने व्यवस्था मिलाउने ।
- झ्याल, ढोका, पर्दा, दराज तथा शौचालयमा ढुसी देखिएमा नियमित रूपमा सफा गर्ने ।
- बालबालिकाको विद्यालय तथा होस्टेलमा शौचालय, धारा र सार्वजनिक स्थानको सरसफाइमा ध्यान दिने ।
- आँखा रातो वा संक्रमित देखिएमा बालबालिकालाई आँखा मिच्न नदिने ।
- संक्रमणको शंका भएमा चिकित्सकको सल्लाहबिना आफैंले आँखामा औषधि प्रयोग नगर्ने ।
आँखा रातो भएमा के गर्ने ?
बालबालिकाको आँखा रातो हुने, चिलाउने, अत्यधिक आँसु आउने, आँखामा दुखाइ हुने, सुन्निने वा आँखाबाट असामान्य पदार्थ निस्कने जस्ता लक्षण देखिएमा त्यसलाई सामान्य समस्या भनेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन ।
आँखा अत्यन्त संवेदनशील अंग भएकाले चिकित्सकको सल्लाहबिना आफूखुसी आँखामा औषधि हाल्नु उचित हुँदैन । विशेषगरी एन्टिबायोटिक वा स्टेरोइडयुक्त आई ड्रप चिकित्सकीय परामर्शबिना प्रयोग गर्दा समस्या थप जटिल हुन सक्छ ।
यस्ता लक्षण देखिएमा ढिलाइ नगरी नजिकको आँखा विशेषज्ञ वा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्छ । समयमै सही कारण पहिचान गरी उपचार गरेमा समस्या नियन्त्रण गर्न र संक्रमण अरूमा फैलिने जोखिम कम गर्न सकिन्छ ।
वर्षायाममा बालबालिकाको आँखाको स्वास्थ्यका लागि घर, विद्यालय र होस्टेलको सरसफाइसँगै हातको स्वच्छता, व्यक्तिगत सामग्रीको प्रयोग र संक्रमण देखिएका बालबालिकाको उचित हेरचाहमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ ।
