विशेष शृङ्खला | भाग–१
धादिङलाई चिन्ने आधार के हो ? यसको इतिहास, संस्कृति, खेलकुद, पर्यटन, व्यक्तित्व र सामाजिक योगदानबारे विश्वसनीय सामग्री एउटै पुस्तकमा भेटिन्छ कि भेटिँदैन ? यही प्रश्नको उत्तर खोज्ने प्रयासका रूपमा धादिङपोष्टले आफ्नो १२औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा ‘धादिङ चिनारी’ प्रकाशन गरेको छ ।
आज सूचना प्रविधिको तीव्र विकाससँगै धेरै सामग्री सामाजिक सञ्जालमा छरिएर रहेका छन् । तर यस्ता सामग्री समयसँगै हराउने सम्भावना पनि उत्तिकै हुन्छ । त्यसैले कुनै जिल्ला, समाज वा समुदायको इतिहास, पहिचान र उपलब्धिलाई दस्तावेजका रूपमा सुरक्षित गर्नु आवश्यक हुन्छ । यही आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै ‘धादिङ चिनारी’ प्रकाशित गरिएको हो । पुस्तकको सम्पादकीयमा पनि धादिङको इतिहास, संस्कृति, खेलकुद, पर्यटन, व्यक्तित्व र सामाजिक चेतनालाई एउटै दस्तावेजमा समेट्ने उद्देश्य राखिएको उल्लेख गरिएको छ ।
पुस्तकको अर्को उल्लेखनीय पक्ष यसको विषयगत विविधता हो । विषयसूची हेर्दा यसलाई इतिहास, खेलकुद, व्यक्तित्व तथा सञ्चार र समाज गरी चार मुख्य खण्डमा विभाजन गरिएको छ । यसले पाठकलाई धादिङका विभिन्न आयामलाई एउटै प्रकाशनबाट बुझ्ने अवसर प्रदान गर्छ ।
सम्पादकीयमा समयको परिवर्तनसँगै पुराना मूल्य, इतिहास र पहिचान ओझेलमा पर्दै गएको उल्लेख गर्दै तिनलाई अभिलेखीकरण गर्नु आजको आवश्यकता भएको धारणा व्यक्त गरिएको छ । यही कारणले पुस्तक केवल वार्षिक स्मारिका नभई भविष्यका लागि सन्दर्भ सामग्री बनाउने लक्ष्यसहित तयार पारिएको देखिन्छ ।
पुस्तकमा धादिङपोष्टको आफ्नै यात्रालाई पनि समेटिएको छ । स्थानीय पत्रकारिताको सुरुआत, संस्थागत विकास, उद्देश्य र समाजप्रतिको उत्तरदायित्वबारे उल्लेख गरिएको छ । यसले पुस्तकलाई केवल जिल्लाको परिचयमा सीमित नराखी स्थानीय सञ्चारमाध्यमको विकासक्रमसमेत अभिलेखीकरण गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ ।
धादिङजस्तो ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक विविधता भएको जिल्लाबारे व्यवस्थित सामग्री तयार गर्नु आफैँमा चुनौतीपूर्ण काम हो । विभिन्न विषयका लेखकहरूको अनुसन्धान, अनुभव र लेखनलाई एउटै पुस्तकमा समेट्ने प्रयासले ‘धादिङ चिनारी’लाई सामान्य स्मारिकाभन्दा फरक बनाएको छ ।
यद्यपि यस्ता प्रकाशन समयसँगै अझ परिस्कृत हुँदै जानु आवश्यक हुन्छ । नयाँ अनुसन्धान, अद्यावधिक तथ्य, थप व्यक्तित्व, नयाँ उपलब्धि र स्थानीय परिवर्तनलाई आगामी संस्करणहरूमा समेट्दै लैजान सके यसले धादिङको दीर्घकालीन सन्दर्भ सामग्रीका रूपमा अझ ठूलो महत्त्व प्राप्त गर्नेछ।
(क्रमशः…)
भोलिको भाग–२ मा: ‘धादिङ चिनारी’मा समेटिएको धादिङको इतिहास र पहिचानबारे विस्तृत शृङ्खला ।
