जीवनको २३औँ वर्ष पूरा गरेर २४औँ वर्षमा प्रवेश गरेपछि जन्मदिनका शुभकामनासँगै एउटा प्रश्न पनि बारम्बार सुन्न पाइयो–
‘अब बिहे गर्ने बेला भएन र ?’
कसैले हाँस्दै जिस्किएर सोध्नुहुन्छ,
कसैले मायाले सम्झाउनुहुन्छ त कसैले गम्भीर भएरै सल्लाह दिनुहुन्छ । प्रश्न सुन्दा सामान्य लाग्छ, तर बारम्बार सुनिएपछि यसले सोच्न भने बाध्य बनाउँछ ।
हाम्रो समाजमा उमेर बढ्दै जाँदा पढाइ, जागिर, व्यवसाय र करियरका कुरासँगै विवाहको विषयले पनि प्राथमिकता पाउन थाल्छ । विशेषगरी २३–२४ वर्षको उमेर पुगेपछि परिवार, आफन्त र शुभचिन्तकहरूको चासो एउटै प्रश्नमा आएर अडिएको जस्तो लाग्छ–
‘अब घरजम कहिले गर्ने ?’
विवाह जीवनको एउटा सुन्दर र महत्त्वपूर्ण सम्बन्ध हो । तर मेरो बुझाइमा यो उमेर पुगेपछि पूरा गर्नुपर्ने सामाजिक औपचारिकता मात्र होइन । विवाह भनेको दुई व्यक्तिबीचको विश्वास, समझदारी, सम्मान र जिम्मेवारीको साझा यात्रा हो । जीवनका सुख–दुःखमा एकअर्काको साथ निभाउने, एकअर्काका सपना र भावनालाई बुझ्ने प्रतिबद्धता पनि हो ।
त्यसैले विवाहको निर्णय केवल उमेरका आधारमा होइन, मन, परिस्थिति र आपसी समझदारीका आधारमा हुनु आवश्यक छ ।
विवाह महत्त्वपूर्ण छ, तर त्यसअघि आफूलाई चिन्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ । आफूले जीवनबाट के चाहेको हो भन्ने बुझ्नु, आफ्नो भविष्यको बाटो पहिल्याउनु, आर्थिक र मानसिक रूपमा सक्षम बन्ने प्रयास गर्नु अनि आफ्ना केही सपना पूरा गर्न अघि बढ्नु यी सबै जीवनका महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन् । आफूलाई बुझ्ने र आफ्नै खुट्टामा उभिने प्रयासले भविष्यका सम्बन्धलाई पनि अझ स्वस्थ र बलियो बनाउन सक्छ भन्ने लाग्छ ।
अहिलेको समय मेरो लागि आफूलाई स्थापित गर्ने, नयाँ सम्भावनाहरू खोज्ने, अनुभवबाट सिक्ने र जीवनमा केही अर्थपूर्ण काम गर्ने समय हो । जिम्मेवारीहरू बुझ्दै, आफ्ना लक्ष्यहरूतर्फ अघि बढ्दै र आफूलाई अझ राम्रो बनाउँदै जाने चरणमा छु ।
विवाहलाई अस्वीकार गरेको होइन, केवल त्यसका लागि सही समय, सही व्यक्ति र सही परिस्थिति महत्त्वपूर्ण हुन्छन् भन्ने मेरो मान्यता हो ।
मलाई लाग्छ, ‘विवाह कहिले गर्ने ?’ भन्ने प्रश्नभन्दा पनि ‘कससँग गर्ने ?’, ‘किन गर्ने ?’
र
‘सँगै भएर जीवनलाई कसरी अझ सुन्दर बनाउने?’ भन्ने प्रश्नहरू बढी अर्थपूर्ण छन् । विवाह दुई परिवार जोडिने अवसर पनि हो, तर सबैभन्दा पहिले यो दुई व्यक्तिले एकअर्कालाई बुझ्ने, सम्मान गर्ने र साथ दिने सम्बन्ध हो ।
यस्तो निर्णय हतारमा वा अरूको अपेक्षा पूरा गर्नका लागि होइन, आफू तयार भएको महसुस भएपछि गर्नु नै उचित हुन्छ ।
त्यसैले २३ वर्ष पूरा भएपछि आइरहेको यो प्रश्नको जवाफ अहिले यति नै छ । बिहे पनि होला, घरजम पनि होला, जीवनसाथी पनि भेटिएला । तर हतारमा होइन, समझदारीमा; दबाबमा होइन, आफ्नै तयारी र सही निर्णयका आधारमा । समय आएपछि त्यो निर्णय पनि आफ्नै तरिकाले मनदेखि गरौँला ।
अन्ततः जीवन कुनै दौड होइन, जहाँ अरूभन्दा अगाडि पुग्नैपर्छ ।
सबैको समय, परिस्थिति र यात्रा फरक–फरक हुन्छ ।
कसैको प्राथमिकता पढाइ होला, कसैको करियर, कसैको परिवार र कसैले यी सबै कुरा आफ्नै गतिमा अघि बढाइरहेको होला ।
अरूको यात्रासँग आफ्नो यात्रा तुलना गर्नुभन्दा आफ्नो बाटोमा विश्वास गर्दै अघि बढ्नु नै महत्त्वपूर्ण हो ।
अहिलेको प्राथमिकता आफू बन्ने, केही गर्ने र आफ्नो पहिचान स्थापित गर्ने हो ।
विवाहको समय पनि आफ्नै सही समयमा अवश्य आउला ।
त्यतिबेला त्यो केवल समाजको प्रश्नको जवाफ नभई, जीवनको सुन्दर निर्णय बनोस् ।
