धादिङ । विश्वभर शान्ति, अहिंसा, सहिष्णुता र आपसी सद्भावको सन्देश फैलाउने उद्देश्यले प्रत्येक वर्ष सेप्टेम्बर २१ मा विश्व शान्ति दिवस मनाइन्छ । संयुक्त राष्ट्रसंघले यस वर्ष पनि विभिन्न कार्यक्रममार्फत शान्ति र द्वन्द्वरहित समाज निर्माणको सन्देश प्रवाह गर्दैछ ।
विश्व शान्ति दिवस मनाउने अवधारणा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाबाट अघि बढेको हो । सन् १९८१ नोभेम्बर ३० मा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले प्रस्ताव नम्बर ३६/६७ पारित गर्दै शान्तिका लागि समर्पित अन्तर्राष्ट्रिय दिवस स्थापना गर्ने निर्णय गरेको थियो । त्यसपछि सन् १९८२ को सेप्टेम्बरमा पहिलोपटक अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति दिवस मनाइएको थियो ।
सुरुमा यसको निश्चित मिति तोकिएको थिएन । संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभा सुरु हुने अवसरसँग जोडेर सेप्टेम्बरको तेस्रो मंगलबारलाई शान्ति दिवसका रूपमा मनाइन्थ्यो । पछि सन् २००१ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले सेप्टेम्बर २१ लाई स्थायी रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति दिवस का रूपमा तोकेको हो । सोही निर्णयले यस दिनलाई विश्वव्यापी युद्धविराम र अहिंसाका लागि समर्पित दिनका रूपमा अघि बढाएको थियो ।
विश्व शान्ति दिवसको मुख्य उद्देश्य युद्ध, हिंसा, द्वन्द्व र वैमनस्य अन्त्य गरी विश्वमा शान्ति, सहअस्तित्व, संवाद र सहकार्यको वातावरण निर्माण गर्नु हो। यस दिन राष्ट्रसंघ, सरकार, नागरिक समाज, विद्यालय तथा विभिन्न संघसंस्थाले शान्ति र अहिंसासम्बन्धी कार्यक्रम आयोजना गर्ने गर्छन् ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार शान्ति केवल युद्ध नहुनु मात्र होइन, मानिसबीच संवाद, समानता, मानवअधिकार, सम्मान र सहकार्यको वातावरण निर्माण हुनु पनि हो । सन् २०२६ को विश्व शान्ति दिवसको मूल विषय “Investing in Peace: For Everyone, Everywhere, Every Day” अर्थात् “सबैका लागि, सबै ठाउँमा, हरेक दिन शान्तिमा लगानी” रहेको छ ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले यस वर्षको सन्देशमा शान्ति आफैं स्थापित हुने विषय नभई निरन्तर प्रयास र प्रतिबद्धताबाट निर्माण हुने बताएका छन् । उनले संवाद, कूटनीति, वार्ता, मानवअधिकारको संरक्षण र दिगो विकासमा लगानीलाई शान्ति निर्माणका महत्वपूर्ण आधारका रूपमा जोड दिएका छन् ।
विश्व शान्ति दिवसले राज्यबीचको युद्ध र द्वन्द्व रोक्ने विषयसँगै समुदाय, परिवार, विद्यालय र दैनिक जीवनमा समेत हिंसा र विभाजनको सट्टा संवाद, सहिष्णुता र आपसी सम्मानको संस्कार विकास गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ ।
यस वर्ष पनि सेप्टेम्बर २१ मा विश्वभर विभिन्न कार्यक्रममार्फत शान्ति, अहिंसा र सहअस्तित्वको पक्षमा जनचेतना फैलाइँदैछ ।
