धादिङ । धादिङ क्रिकेटमा खेलाडी, प्रशिक्षक, छनोटकर्ता र क्रिकेट अभियन्ताका रूपमा लामो समयदेखि योगदान पुर्याउँदै आएका उदय बहादुर थापालाई टेक्नो स्मार्टफोन कर्पोरेट क्रिकेट लिगको तेस्रो सिजनमा ‘Veterans 40 Lifetime Achievement Award’ प्रदान गरिएको छ ।
ललितपुरको ग्वार्कोस्थित रोयल टुलिपमा सेप्टेम्बर १२, २०२६ मा सम्पन्न प्रतियोगिताको ग्राण्ड क्लोजिङ तथा अवार्ड्स नाइटमा थापालाई क्रिकेट क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानको सम्मानस्वरूप उक्त अवार्ड प्रदान गरिएको हो ।
थापाको सम्मानलाई एउटा प्रतियोगितामा प्राप्त पुरस्कारका रूपमा मात्र हेर्नुभन्दा धादिङ क्रिकेटमा उनले लामो समयदेखि पुर्याउँदै आएको योगदानको सम्मानका रूपमा लिन सकिन्छ । खेलाडीका रूपमा भारतदेखि नेपालसम्म प्रतिस्पर्धात्मक क्रिकेट खेलेका थापा पछिल्लो समय प्रशिक्षक, छनोटकर्ता र क्रिकेट विकासका अभियन्ताका रूपमा सक्रिय छन् ।
भारतबाट सुरु भएको क्रिकेट यात्रा
उदय बहादुर थापाको क्रिकेट यात्रा वि.सं. २०३९ सालतिर भारतको तत्कालीन बिहार राज्यको जमशेदपुरबाट सुरु भएको हो । दायाँ हाते लेग स्पिनरका रूपमा परिचित उनले बिहारको प्रतिष्ठित ‘ए डिभिजन’ क्रिकेट खेल्नुका साथै रणजी टोलीको छनोट परीक्षणसमेत दिएका थिए ।
त्यो समयमा नेपाली खेलाडीका लागि भारत पुगेर प्रतिस्पर्धात्मक क्रिकेट खेल्नु सहज थिएन । सीमित स्रोत र अवसरका बीच भारतीय क्रिकेट संरचनामा प्रवेश गरेर प्रतिस्पर्धा गर्नु थापाको क्रिकेट यात्राको महत्वपूर्ण पक्ष हो ।
भारतमा रहँदा क्रिकेटप्रतिको उनको लगावले परिवारभित्रै अर्को क्रिकेट खेलाडी जन्मायो । उनका भाइ रामबहादुर राना मगर ‘राजु राना’ पनि दाजुकै प्रभावबाट सानै उमेरमा क्रिकेटतर्फ आकर्षित भए । राजु रानाका पहिलो प्रशिक्षकसमेत उदय थापा नै थिए ।
खेलाडीबाट प्रशिक्षक र क्रिकेट अभियन्तासम्म
भारतपछि नेपाल फर्किएर थापाले याज्ञवाल क्रिकेट क्लबमार्फत आफ्नो क्रिकेट यात्रा अघि बढाए । नेपालका विभिन्न राष्ट्रिय तथा क्लबस्तरीय प्रतियोगितामा सक्रिय रहँदै उनले खेलाडीका रूपमा अनुभव हासिल गरे ।
क्रिकेट खेल्ने यात्रासँगै उनी पछिल्लो समय खेलाडी उत्पादन र क्रिकेट विकासतर्फ पनि सक्रिय भए । प्रशिक्षक तथा छनोटकर्ताका रूपमा नयाँ पुस्ताका खेलाडीलाई अवसर र मार्गदर्शन दिने काममा उनको भूमिका रहँदै आएको छ ।
सन् २०२३ मा पाकिस्तानमा सम्पन्न आठ राष्ट्र सहभागी ग्लोबल कप क्रिकेट प्रतियोगितामा नेपाल भेट्रान टोलीको उपकप्तानका रूपमा सहभागी हुनु पनि थापाको क्रिकेट यात्राको महत्वपूर्ण उपलब्धिमध्ये एक हो ।
नेपाल फर्किएपछि धादिङमा क्रिकेट गतिविधिलाई अघि बढाउने काममा समेत उनी सक्रिय रहँदै आएका छन् । धादिङ जिल्ला क्रिकेट संघको तदर्थ समितिमा प्रशिक्षक, छनोटकर्ता तथा सल्लाहकारका रूपमा योगदान पुर्याउँदै आएका थापाले जिल्लामा क्रिकेटको संरचना र खेलाडी विकासका गतिविधिमा भूमिका निर्वाह गरेका छन् ।
हालै सम्पन्न प्याब्सन क्रिकेट लिग काठमाडौंमा समेत उनी प्रशिक्षक तथा नेपाल प्याब्सन क्रिकेट टोलीको छनोटकर्ताका रूपमा सक्रिय रहेका थिए ।
आफ्नै परिवारबाट क्रिकेटको अर्को पुस्ता
थापाको क्रिकेट यात्रा उनको आफ्नै पुस्तामा मात्र सीमित रहेन । उनका छोरा अमृत थापा अहिले धादिङ क्रिकेटको नयाँ पुस्ताका रूपमा अघि बढिरहेका छन् ।
अमृतले नेपालको यू–१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको छनोट खेलिसकेका छन् भने धादिङ जिल्ला क्रिकेट टोलीको कप्तानका रूपमा २०७८ सालदेखि निरन्तर जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन् ।
यसले उदय थापाको क्रिकेट यात्रालाई एउटा परिवारभित्रको पुस्तान्तरणसँग पनि जोडेको छ । आफू खेलाडीका रूपमा सुरु गरेको यात्रा छोरा अमृतसम्म आइपुग्दा धादिङ क्रिकेटमा एउटा पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा सीप, अनुभव र क्रिकेटप्रतिको लगाव हस्तान्तरण भएको देखिन्छ ।
धादिङ क्रिकेटसँग जोडिएको लामो योगदान
धादिङमा क्रिकेटको विकास अझै पनि चुनौतीपूर्ण अवस्थामा रहेको समयमा उदय थापाजस्ता अनुभवी व्यक्तिहरूले खेलाडी उत्पादन, प्रशिक्षण र प्रतियोगितामार्फत क्रिकेटको आधार तयार गर्न भूमिका खेलेका छन् ।
उनको योगदान केवल मैदानमा खेलाडीका रूपमा देखिएको छैन । खेलाडीलाई प्रशिक्षण दिने, प्रतिभा पहिचान गर्ने, टोली निर्माणमा सहयोग गर्ने र क्रिकेट गतिविधिलाई निरन्तरता दिने भूमिकामा समेत उनी सक्रिय छन् ।
उनका भाइ राजु रानाले पनि त्रिपुरासुन्दरी क्षेत्रमा क्रिकेट प्रशिक्षण तथा प्रतियोगिता सञ्चालनमा लामो समयदेखि योगदान दिँदै आएका छन् । दाजु उदय र भाइ राजुको क्रिकेट यात्रासँगै अहिले उदयका छोरा अमृत नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधिका रूपमा अघि बढिरहेका छन् ।
त्यसैले उदय थापाले प्राप्त गरेको ‘Veterans 40 Lifetime Achievement Award’ लाई व्यक्तिगत सम्मानसँगै धादिङ क्रिकेटसँग जोडिएको उनको लामो यात्राको कदरका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ ।
क्रिकेट खेलाडीका रूपमा भारतबाट सुरु भएको यात्रा, नेपालका क्लब तथा राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगितामा सहभागिता, भेट्रान क्रिकेटमा निरन्तरता, प्रशिक्षक तथा छनोटकर्ताको भूमिका र नयाँ पुस्तालाई क्रिकेटमा अघि बढाउने प्रयाससम्म आइपुग्दा थापाको क्रिकेट यात्रा लामो र बहुआयामिक देखिन्छ ।
टेक्नो कर्पोरेट क्रिकेट लिगको तेस्रो सिजनमा प्राप्त लाइफटाइम एचिभमेन्ट अवार्डले यही यात्रालाई थप औपचारिक सम्मान दिएको छ । धादिङ क्रिकेटमा उनले सुरु गरेको यात्रा नयाँ पुस्तासम्म पुगिरहेको अवस्थामा यो सम्मान उनको व्यक्तिगत उपलब्धिसँगै धादिङको क्रिकेट इतिहाससँग जोडिएको एउटा महत्वपूर्ण अध्याय बनेको छ ।
