आज एकै दिन ६ पर्व तथा दिवस : विश्वकर्मा पूजादेखि राष्ट्रिय विज्ञान दिवससम्म

Avatar photo
Dhadingpost
अशोज १, २०८३

धादिङ । आज असोज १ गते नेपालमा धार्मिक, सांस्कृतिक, वैज्ञानिक तथा स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न ६ वटा पर्व तथा दिवस मनाइँदैछन् । आज विश्वकर्मा पूजा, कन्या संक्रान्ति, वास्तु दिवस, सूर्य षष्ठी, राष्ट्रिय विज्ञान दिवस र विश्व बिरामी सुरक्षा दिवस एकै दिन परेको छ ।

आज विशेषगरी भगवान् विश्वकर्माको पूजा आराधना गरी कलकारखाना, उद्योग, मेसिनरी तथा औजारको पूजा गर्ने परम्परा छ । हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार विश्वकर्मालाई निर्माण, वास्तुकला तथा प्रविधिका देवताका रूपमा पूजा गरिन्छ । उद्योग, कलकारखाना, वर्कसप तथा विभिन्न प्राविधिक क्षेत्रमा प्रयोग हुने मेसिन तथा औजारको सरसफाइ गरी पूजा गर्ने चलन छ ।

आजै कन्या संक्रान्ति पनि परेको छ । सूर्य एक राशिबाट अर्को राशिमा प्रवेश गर्ने दिनलाई संक्रान्ति भनिन्छ । सूर्य कन्या राशिमा प्रवेश गर्ने दिनलाई कन्या संक्रान्ति भनिन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार यस दिन स्नान, दान तथा धार्मिक कार्य गर्ने प्रचलन छ ।

कन्या संक्रान्तिसँगै वास्तु दिवस पनि मनाइँदैछ । घर, भवन तथा अन्य संरचना निर्माणमा स्थान, दिशा, वातावरण र संरचनाको महत्वबारे सचेतना फैलाउने उद्देश्यले वास्तुसम्बन्धी गतिविधि तथा चर्चा हुने गर्छ ।

आज सूर्य षष्ठी पनि परेको छ । सूर्यको आराधना तथा उपासनासँग सम्बन्धित यस पर्वमा सूर्यदेवप्रति श्रद्धा व्यक्त गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ । सूर्यलाई जीवन, ऊर्जा र प्रकाशको प्रमुख स्रोतका रूपमा सम्मान गर्दै पूजा तथा प्रार्थना गर्ने गरिन्छ।

यसैगरी आज नेपालमा राष्ट्रिय विज्ञान दिवस मनाइँदैछ । नेपालमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास, वैज्ञानिक सोचको प्रवर्द्धन र अनुसन्धानप्रति रुचि बढाउने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिन्छ । विज्ञान तथा प्रविधिलाई देशको सामाजिक तथा आर्थिक विकाससँग जोड्दै नयाँ पुस्तामा वैज्ञानिक चेतना विकास गर्नु दिवसको महत्वपूर्ण उद्देश्य हो ।

आजै स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित विश्व बिरामी सुरक्षा दिवस पनि मनाइँदैछ । बिरामीको उपचारका क्रममा हुने जोखिम न्यूनीकरण, सुरक्षित स्वास्थ्य सेवा र बिरामीको अधिकार तथा सुरक्षाबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाइन्छ । स्वास्थ्यकर्मी, स्वास्थ्य संस्था, बिरामी तथा सेवाग्राहीबीच सुरक्षित र प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवाका लागि सहकार्यको आवश्यकता यस दिवसले जोड दिन्छ।

यसरी आजको दिन धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्था, वास्तु तथा निर्माण परम्परा, विज्ञान तथा प्रविधि र सुरक्षित स्वास्थ्य सेवासँग सम्बन्धित विभिन्न पक्षलाई जोड्ने महत्वपूर्ण दिन बनेको छ ।