काठमाडौं । नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको पाँचौँ तथा अन्तिम दिन आज भाइटीका मनाइँदैछ । दिदीबहिनीले दाजुभाइको दीर्घायु, सुख, समृद्धि र उत्तरोत्तर प्रगतिको कामना गर्दै सप्तरङ्गी टीका लगाएर भाइटीका मनाउने परम्परा रहेको छ ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले यस वर्ष भाइटीकाको उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ०७ मिनेटमा रहेको जनाएको छ । यद्यपि, साइतमा टीका लगाउन नभ्याउनेले दिनभर टीका लगाउन सक्ने धार्मिक मान्यता रहेको छ ।
भाइटीकाका दिन दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई सप्तरङ्गी टीका, माला र मिठाई लगाइदिने तथा दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई उपहार र दक्षिणा दिने चलन छ । यस अवसरमा दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीच आपसी प्रेम, सद्भाव र आत्मीयता अझ प्रगाढ बनाउने विश्वास गरिन्छ ।
भाइटीकामा दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई तेलको धारा र दूबोले छेकेर पूजा गर्ने, ओखर तथा विमिरो फुटाउने र मखमली, सयपत्री फूलको माला लगाइदिने परम्परा पनि रहेको छ ।
पौराणिक कथनअनुसार यमराज आफ्नी बहिनी यमुनाको निमन्त्रणामा भाइटीकाका दिन उनको घरमा पुगेका थिए । यमुनाले यमराजलाई टीका लगाएर पूजा गरेपछि दाजुबहिनीबीचको प्रेम र सम्बन्धको प्रतीकका रूपमा भाइटीका मनाउने परम्परा सुरु भएको विश्वास गरिन्छ ।
भाइटीका नेपाली समाजमा पारिवारिक सम्बन्ध, प्रेम, सद्भाव र सांस्कृतिक एकताको प्रतीकका रूपमा मनाइँदै आएको छ ।
