काठमाडौं । युग पुरुषहरू दुर्लभ जन्म हुने मानिन्छन्, जसले समाजमा दीर्घकालीन सकारात्मक प्रभाव पार्छन्। यस्तै एक युग पुरुष हुन् महागुरु फाल्गुनन्द, जसको जन्म जयन्ती आज सम्पूर्ण किराँत समुदायमा विशेष रूपमा मनाइँदैछ।
गुरु फाल्गुनन्दको जन्म १९४२ सालमा पूर्वी नेपालको इलाममा भएको थियो। उहाँको जीवनलाई अद्भुत गुण र समाज सुधारक दृष्टिकोणले भरिएको विश्वास गरिन्छ। पूर्वी नेपालका पहाडी जिल्लाहरूमा किराँत समुदायको सांस्कृतिक, सामाजिक र आर्थिक विकासमा उहाँको योगदान महत्वपूर्ण रह्यो।
उहाँले रुढीवादी परम्पराबाट बाहिर निकाल्दै शिक्षा र विकासको मार्गमा किराँत समुदायलाई अगाडि बढाउन सक्रिय भूमिका निभाउनुभयो। आज पनि किराँत समुदायमा उहाँको नाम सम्मानपूर्वक स्मरण गरिन्छ।
नेपाल सरकारले २०६६ साल मङ्सिर १६ गते फाल्गुननन्दलाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गर्यो। उहाँको सम्झनामा:
- पाँचथरमा फाल्गुनन्द गाउँपालिका स्थापना।
- झापा शान्तिनगरमा उहाँको पूर्णकदको प्रतिमा।
- दमक–झापा–इलाम–ताप्लेजुङ–पाँचथर हुँदै चीन जोड्ने सडकलाई फाल्गुनन्द राजमार्ग नामकरण।
- नेपाल सरकारले उहाँको तस्बिर प्रयोग गरेर हुलाक टिकट जारी।
भुटान र भारतमा बसोबास गर्ने किराँत समुदायले पनि उहाँको जयन्तीलाई गौरवशाली दिनको रूपमा मनाउँछन्। फाल्गुनन्द लिङ्देन (पुरा नाम) सत्य वक्ता, साधु र समाज सुधारकका रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो। उहाँले दिनुभएका वचन र दिव्य ज्ञानले आज पनि मानव जीवनमा मार्गदर्शनको काम गरिरहेछ।
२०७० सालमा नेपालमा पहिलो लिम्बु सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो, जसले लिम्बु समुदायलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा संस्थागत र संगठित हुने अवसर प्रदान गर्यो। फाल्गुनन्दको जन्म साधारण परिवारमा भएको थियो। बाल्यकालमै उहाँले हिंसा, अन्याय र असमानताविरुद्ध धारणा राख्नुभयो। नारीलाई उच्च सम्मान, कुल देवताको नियमित पूजा, माछा–मासु र मदिरा नखानुका सिद्धान्त उहाँले अपनाउनुभयो। बेलायती सेनामा रहेर पनि ध्यान, योग र तपस्या गर्दै शान्ति स्थापना मार्गमा उहाँले जीवन बिताउनुभयो।
