काठमाडौं । आजबाट नेपाल संवत् ११४६ सुरु भएको छ। नेपाल संवत् अनुसारको नयाँ वर्षको पहिलो दिनलाई नेवार समुदायले “न्हूदँया भिन्तुना” भनिन्छ, जसको अर्थ हो — “नयाँ वर्षको शुभकामना आदान–प्रदान”।
देशभित्र र बाहिर रहेका नेवार समुदायले आजको दिनलाई जातीय एकता, परम्परा र सांस्कृतिक पहिचानको प्रतीकका रूपमा हर्षोल्लासपूर्वक मनाउँदैछन्।
नेपाल संवत् नेपालको मौलिक र राष्ट्रिय संवत् हो। यो संवत् राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाःले जनतालाई ऋणमुक्त बनाएर सुरु गरेको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि बोकेको छ। यस कारण उनलाई “नेपाल संवत्का संस्थापक”का रूपमा समेत सम्मान गरिन्छ।
नेपाल संवत् चन्द्रमासमा आधारित समय गणना हो। विक्रम संवत्को कार्तिक शुक्ल पक्षको पहिलो दिन नेपाल संवत्को नयाँ वर्ष पर्दछ।
एक वर्षमा १२ वटा औंसीका आधारमा ३५४ दिन गणना हुने यो संवत्मा महिनाहरूका नाम पनि विशिष्ट छन् — कछला, थिंला, पोंहेला, सिल्ला, चिल्ला, च्वला, बँछला, तँछला, देल्ला, गुँला, ञला र कौला।
इतिहासअनुसार नेपाल संवत् भक्तपुरका राजा राघव देवको शासनकालदेखि चन्द्र शमशेरको पालासम्म सरकारी कार्यलयमा समेत प्रयोगमा रहेको थियो।
हाल नेपाल सरकारले यस संवत्लाई आधिकारिक मान्यता प्रदान गरिसकेको छ, जसले यो संवत् पुनः जनजीवनमा व्यापक रूपमा प्रयोगमा आउन थालेको छ।
आजको दिनमा नेवार समुदायले म्ह पूजा गरी आफ्नो शरीर, आत्मा र परिवारको कल्याणका लागि पूजा गर्छन्।
यस दिन परिवार, नातागोता र साथीभाइबीच भेटघाट, शुभकामना आदान–प्रदान, पारम्परिक नाचगान, र्याली तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ।
परम्परागत भेषभूषा, गाजल, बाजा र नेवारी खाना–संस्कृतिले आजको दिनलाई अझै रौनक बनाएको हुन्छ।
देशका विभिन्न भागमा “न्हूदँया भिन्तुना” लेखिएका ब्यानर र झाँकीसहित र्यालीहरू निस्कने परम्परा छ।
यस अवसरमा ‘नेपाल संवत् हाम्रो गौरव’ भन्ने नारासहित काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुरदेखि विदेशमा रहेका नेपाली समुदायले पनि उल्लासपूर्वक मनाउँदै छन्।
