काठमाडौँ । हिन्दूहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको तेस्रो दिन आज देशभर लक्ष्मीपूजा मनाइँदैछ। धन, ऐश्वर्य र सम्पन्नताको प्रतीक देवी लक्ष्मीको आराधना गर्दै घर–घरमा दीपावली गरी उज्यालोको पर्व तिहारको रौनकता झन् बढाइएको छ।
आज बिहानैदेखि घर आँगन, झ्याल, ढोका, कोठा, अटारीदेखि कौसीसम्म सरसफाइ गरी लिपपोत गर्ने र साँझपख दीप प्रज्वलन गरेर लक्ष्मीलाई स्वागत गर्ने चलन छ। यस दिनलाई सुखरात्री पनि भनिन्छ, जसले अन्धकारलाई हटाई समृद्धिको उज्यालो ल्याउने विश्वास गरिन्छ।
साँझपख घरको आँगनदेखि पूजा कोठासम्म गाईको गोबर र रातो माटोले बाटो लिपपोत गरिन्छ र चामलको पीठो र अबिरले लक्ष्मीको पाइला कोर्ने प्रथा पुरातन कालदेखि चलिआएको हो। बाटोभर दीप प्रज्वलन गरी लक्ष्मी आउने बाटो देखाइन्छ भने पूजा कोठामा गणेश र कलशसहित देवी लक्ष्मी स्थापना गरेर धान, चामल, फलफूल, पैसा, सेलरोटी र फूलमाला चढाइन्छ।
धर्मशास्त्र अनुसार लक्ष्मीपूजा सन्ध्याकालमा गर्नुपर्ने मान्यता छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका सदस्य प्रा. डा. देवमणि भट्टराईका अनुसार यस दिनको पूजा विधि र समय विशेष ख्याल गर्नुपर्ने बताइन्छ।
लक्ष्मीपूजा पछि कन्या र छोरीचेलीलाई लक्ष्मीको प्रतीक मानी दक्षिणा र आशीर्वाद दिने चलन पनि रहिआएको छ। यसले घरमा सन्तान र समृद्धिको आशिष मिल्ने विश्वास गरिएको छ।
आज बेलुकी देशभरका गाउँ–सहरहरू भैलो खेल्ने युवतीहरूको समूहले झन् रमाइलो बनाउनेछन्। घरघरमा भैलो खेल्न आउनेलाई धान, चामल, पैसा, फूलमाला र सेलरोटी दिने परम्परा रहँदै आएको छ। यस दिन दिइने दानलाई कार्तिकको दान मानिन्छ।
केही स्थानमा आजै बिहान गाई पूजा पनि गरिएको छ। तर शास्त्रीय रूपमा गाईपूजा औँसीपछिको कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाको दिनमा गर्ने उल्लेख छ।
आजको रात लाखौँ घरमा झिलिमिली उज्यालो र देवी लक्ष्मीको आराधनासँगै धन, ऐश्वर्य र सन्तोषको कामना गर्दै तिहारको उल्लास मनाइँदैछ।
