धादिङ । धादिङको उत्तरी भेगमा रहेको धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्य सिङ्ल्हामा भदौ १२ गते जनैपूर्णिमा मेला लाग्ने भएको छ । यस वर्षको मेलामा पर्यटनमन्त्रीसँगै संघीय सांसदद्वय बसुमायाँ तामाङ र बोदनारायण श्रेष्ठ सहभागी हुने राकेश तामाङ च्याङ्बाले बताए ।
समुद्री सतहबाट करिब ४ हजार ४० मिटर उचाइमा रहेको सिङ्ल्हा धार्मिक आस्था, तामाङ संस्कृति, हिमाली प्राकृतिक सौन्दर्य र साहसिक पदयात्राका लागि आकर्षक गन्तव्य हो ।
धादिङको रुबीभ्याली र खनियाबास, नुवाकोटको किस्पाङ तथा रसुवाको उत्तरगया क्षेत्रको शिरमा अवस्थित सिङ्ल्हा पछिल्लो समय धार्मिक पर्यटनको गन्तव्यका रूपमा समेत चर्चामा आउन थालेको छ ।
सिङ्ल्हा किन जाने ?
सिङ्ल्हा पुग्नुको पहिलो कारण धार्मिक आस्था हो । जनैपूर्णिमाका अवसरमा यहाँ परम्परागत रूपमा धार्मिक मेला लाग्दै आएको छ । तामाङ समुदायका लागि सिङ्ल्हा विशेष धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व बोकेको स्थल हो । यहाँ बोन्बो तथा लामाहरू पुगेर पूजा, प्रार्थना र धार्मिक अनुष्ठान गर्ने परम्परा छ ।
तर सिङ्ल्हा धार्मिक स्थलमा मात्र सीमित छैन । हिमाल हेर्न, पदयात्रा गर्न, तामाङ संस्कृति बुझ्न र उच्च हिमाली प्रकृतिको अनुभव लिन चाहनेका लागि पनि सिङ्ल्हा आकर्षक गन्तव्य हो ।
मौसम खुलेका बेला सिङ्ल्हाबाट गणेश, लाङटाङ, मनास्लु, हिमालचुली, अन्नपूर्णलगायत हिमशृङ्खला देख्न सकिन्छ । वसन्तमा लालीगुराँसले ढाकिने डाँडाकाँडा, हरियाली पाटन, खर्क, चट्टानी भूभाग र हिमाली जैविक विविधता यहाँका थप आकर्षण हुन् ।
सिङ्ल्हाको धार्मिक महत्व के हो ?
स्थानीय जनविश्वासमा सिङ्ल्हालाई पवित्र धार्मिक भूमिका रूपमा लिइन्छ । सिङ्ल्हामा रहेका थुम्काहरूलाई आमा–छोरीका रूपमा मान्ने तथा त्यहाँ पुगेर बत्ती बाल्ने, दज्र्यु र लुङ्दा चढाउने परम्परा रहेको छ ।
सिङ्ल्हालाई बौद्ध धर्मगुरु पद्मसम्भव (गुरु रिम्पोछे) को नेपाल–तिब्बत यात्रासँग समेत जोडेर हेर्ने गरिन्छ । यही कारण सिङ्ल्हाको महत्व स्थानीय धार्मिक आस्थामा मात्र नभई बौद्ध धार्मिक इतिहास र तामाङ सांस्कृतिक परम्परासँग पनि जोडिएको पाइन्छ ।
भदौ पूर्णिमाको अवसरमा विभिन्न स्थानबाट श्रद्धालुहरू सिङ्ल्हा पुगेर सुख, शान्ति, समृद्धि, राम्रो अन्नबाली र रोगव्याधिबाट मुक्ति मिलोस् भन्ने कामना गर्ने गर्छन् ।
सिङ्ल्हा कसरी पुग्ने ?
सिङ्ल्हा पुग्न धादिङको खनियाबास गाउँपालिका–१ झार्लाङ हुँदै पदयात्रा गर्न सकिन्छ ।
यस वर्षको मेलाका लागि भदौ ११ गते सेतुङबाट झाँग्रीसहित भक्तजनको टोली पैदल यात्रामा निस्कने र मच्छेत खर्कमा बास बस्ने तयारी गरिएको छ । भदौ १२ गते बिहान मच्छेत खर्कबाट सिङ्ल्हातर्फ उकालो लाग्ने कार्यक्रम छ ।
मच्छेत खर्कबाट करिब दुईदेखि तीन घण्टा उकालो पैदल हिँडेपछि सिङ्ल्हा पुग्न सकिन्छ ।
सिङ्ल्हाको यात्रा सामान्य सडक यात्रा नभई पदयात्रा भएकाले यात्रुले आवश्यक तयारी गर्नुपर्छ । उच्च हिमाली भूभाग भएकाले न्यानो कपडा, आवश्यक औषधि, पानी तथा खानेकुराको व्यवस्था गरेर जानु उपयुक्त हुन्छ ।
बाटोमै भेटिन्छ हिमाली जीवन
सिङ्ल्हा जाने पदमार्गको अर्को आकर्षण बाटोमा देखिने तामाङ गाउँ, हरियाली जंगल, पाटन, खर्क र हिमाली जीवनशैली हो ।
यात्राका क्रममा स्थानीय समुदायको मौलिक संस्कृति, भेषभूषा, खानपान तथा जीवनशैली नजिकबाट अनुभव गर्न सकिन्छ । स्थानीय मौलिक परिकारको स्वादसँगै तामाङ सेलो र मेन्दोमाया संस्कृतिसँग परिचित हुने अवसरसमेत यात्रुहरूले पाउन सक्छन् ।
झार्लाङबाट सिङ्ल्हातर्फको यात्रामा विभिन्न खर्क तथा पाटन पार गर्दै अघि बढ्नुपर्ने भएकाले प्रकृति र पदयात्रा मन पराउनेका लागि यो यात्रा आफैँमा एउटा अनुभव बन्ने गरेको छ ।
तीन जिल्लासँग जोडिएको हिमाली गन्तव्य
सिङ्ल्हाको भौगोलिक विशेषता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । यो धादिङसँगै नुवाकोट र रसुवा क्षेत्रसँग जोडिएको उच्च हिमाली भूभाग हो ।
यस क्षेत्रलाई धार्मिक पर्यटनसँगै पदयात्रा, हिमाली दृश्यावलोकन, सांस्कृतिक पर्यटन र साहसिक पर्यटनका लागि विकास गर्न सकिने सम्भावना रहेको स्थानीयको भनाइ छ ।
सिङ्ल्हालाई पर्यटकीय गन्तव्य बनाउन स्थानीयस्तरबाट पदमार्ग सुधार, ढुंगा छाप्ने तथा तीर्थयात्री र पर्यटकका लागि बास बस्ने संरचना निर्माणको कामसमेत हुँदै आएको छ । जनैपूर्णिमाको मेलासँगै बुद्धजयन्तीका अवसरमा समेत यहाँ पर्यटन मेला आयोजना गर्न थालिएको छ ।
पर्यटनमन्त्री र सांसदको सहभागिताले बढ्यो चासो
यस वर्षको सिङ्ल्हा मेलामा पर्यटनमन्त्री खडक राज पौडेल (गनेस), संघीय सांसदद्वय बसुमायाँ तामाङ र बोदनारायण श्रेष्ठ सहभागी हुने भएपछि मेलाको चर्चा थप बढेको छ ।
उच्च हिमाली क्षेत्रमा रहेको सिङ्ल्हाको पर्यटन सम्भावना, पदमार्ग, पूर्वाधार तथा धार्मिक–सांस्कृतिक संरक्षणका विषयमा राज्यको ध्यान आकर्षित गर्न पनि मन्त्री तथा सांसदहरूको उपस्थितिले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
स्थानीयले सिङ्ल्हालाई धार्मिक मेलामा मात्र सीमित नराखी दिगो हिमाली पर्यटनको गन्तव्यका रूपमा विकास गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका छन् । पर्याप्त पदमार्ग, सूचना केन्द्र, आवास तथा अन्य आधारभूत पूर्वाधार विकास गर्न सके सिङ्ल्हाले धादिङको पर्यटनमा महत्वपूर्ण योगदान दिन सक्ने सम्भावना छ ।
हजारौँ तीर्थयात्री पुग्ने अपेक्षा
यस वर्षको जनैपूर्णिमा मेलामा विभिन्न जिल्लाबाट हजारौँ तीर्थयात्री तथा पर्यटक पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
धार्मिक आस्था राख्नेहरूका लागि सिङ्ल्हा तीर्थस्थल हो भने प्रकृति र पदयात्रा मन पराउनेका लागि हिमाली गन्तव्य । तामाङ संस्कृति र स्थानीय जीवनशैली बुझ्न चाहनेका लागि सांस्कृतिक गन्तव्य पनि हो ।
त्यसैले भदौ १२ को सिङ्ल्हा मेला केवल एउटा धार्मिक पर्वमा सीमित नभई धार्मिक आस्था, हिमाली पर्यटन, तामाङ संस्कृति र प्राकृतिक सौन्दर्यलाई एउटै ठाउँमा अनुभव गर्ने अवसर बन्ने देखिएको छ ।
