राजनीति धेरैका लागि पदको यात्रा हुन सक्छ, केहीका लागि पहिचानको खोज। तर रमेश धमलाका लागि राजनीति सत्ता प्राप्तिको दौड होइन, समाजप्रतिको उत्तरदायित्व हो। उनका लागि नेतृत्व भनेको आफैं अगाडि हिँड्नु मात्र होइन, पछाडि परेकालाई साथ लिएर अघि बढ्नु हो। यही चेतनाले निर्देशित उनको जीवनयात्राले उनलाई भीडभन्दा फरक बनाएको छ।
रमेश धमलाको परिचय शब्दको तडक–भडकमा सीमित छैन। उनको पहिचान निरन्तरता, संयम र प्रतिबद्धताबाट बनेको छ। उनले बोलेका शब्दहरू तत्कालीन लोकप्रियताका लागि होइन, दीर्घकालीन विश्वास निर्माणका लागि हुन्छन्। विचारलाई नीति र नीतिलाई व्यवहारमा उतार्ने क्षमताले उनको नेतृत्व सुन्ने मात्र होइन, देखिने र अनुभूति हुने बनाएको छ।
वि.सं. २०२३ असोज १५ गते धादिङ जिल्लामा जन्मिएका धमला हाल नीलकण्ठ नगरपालिका–१३, बीपी गाउँलाई आफ्नो कर्मभूमि बनाइरहेका छन्। विद्यार्थी जीवनदेखि नै राष्ट्र र समाजप्रतिको जिम्मेवारीबोधले उनलाई संगठित राजनीतितर्फ डोर्यायो। २०३७ सालमा नेपाल विद्यार्थी संगठनमा आबद्ध हुँदै सुरु भएको उनको यात्रा २०३८ सालमा स्ववियु सचिव पदमा निर्वाचित भएसँगै भविष्यका नेता बन्ने स्पष्ट संकेत बन्यो। यो सुरुवात आकस्मिक थिएन— लगन, विश्वास र संगठनप्रतिको निष्ठाको स्वाभाविक परिणाम थियो।
राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका धमला सिद्धान्तलाई व्यवहारमा उतार्ने नेता हुन्। उनी बहस होइन, समाधान खोज्छन्; टकराव होइन, सहमति निर्माण गर्छन्। त्यसैले जिल्लाभित्र विश्वासिलो र बाहिर जनमुखी नेतृत्वका रूपमा परिचित छन्।
सन् १९९६ मा ट्रेकिङ व्यवसायमा प्रवेश गरेपछि उनले नेपालको पर्यटन उद्योगलाई केवल व्यवसायका रूपमा होइन, राष्ट्रको सम्भावनाका रूपमा हेरे। हिमाल, पदमार्ग र ग्रामीण भूगोललाई रोजगारी र समृद्धिसँग जोड्न सकिन्छ भन्ने बुझाइले उनलाई यस क्षेत्रमा अग्रसर बनायो। समयक्रममा उनले ट्रेकिङ व्यवसायलाई व्यवस्थित, मर्यादित र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा विश्वसनीय बनाउने अभियानमा महत्वपूर्ण योगदान दिए। आज उनी नेपालको पर्वतीय पर्यटनबारे अनुभवका आधारमा बोल्ने व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्।
सन् २०१३ मा ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपालको अध्यक्ष हुँदा उनले व्यवसायी समस्या, श्रमिक अधिकार र नीतिगत सुधारलाई प्राथमिकतामा राखे। यस भूमिकाले उनको नेतृत्व क्षमता अझ स्पष्ट भयो। उनले राजनीति र व्यवसाय परस्पर विरोधी होइन, परिपूरक शक्ति हुन् भन्ने तथ्य पर्यटन व्यवसायीहरूलाई बुझाउन सफल भए।
धादिङका कालो दह, निलो दह जस्ता धार्मिक–प्राकृतिक सम्पदालाई रुबी भ्याली परियोजनासँग जोड्ने, केबलकारमार्फत पहुँच विस्तार गर्ने, पाल्दोर पिक–गणेश हिमाल–४० लाई अन्तर्राष्ट्रिय माउन्टेन हबका रूपमा विकास गर्ने जस्ता उनका योजनाहरू धादिङको रूप नै बदल्न सक्ने स्पष्ट विकास खाका हुन्। तामाङ समुदायको ऐतिहासिक पहिचान बोकेको धादिङमा तामाङ संस्कृति झल्किने संग्रहालय निर्माण गर्नुपर्ने विषयमा उनी दृढ छन्, र त्यसका लागि उनका स्पष्ट योजनाहरू छन्।
उनका अनुसार राजनीति पूर्णकालीन समर्पण माग्ने क्षेत्र हो, जसका लागि समयको स्वतन्त्रता र आर्थिक आत्मनिर्भरता आवश्यक हुन्छ। यी दुवै पक्ष सन्तुलनमा राख्न सक्ने क्षमताले उनी राजनीति र व्यवसाय दुवै क्षेत्रमा सक्रिय छन्। काठमाडौँको कार्यालयदेखि धादिङका दुर्गम बस्तीहरूसम्म पुगेर जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्नु उनको दैनिकी हो। उनी भाषणका नेता होइनन्— घरदैलोका सहयात्री हुन्।
उनको राजनीतिक मूल्य स्पष्ट र अविचलित छ—
सत्ता साधन हो, सेवा लक्ष्य हो, र जनविश्वास नै सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो।
नेपाली कांग्रेसको नवौँ महाधिवेशनदेखि निरन्तर महाधिवेशन प्रतिनिधि, २०६२ सालदेखि विदेश विभाग सदस्य, धादिङ जिल्ला सभापति हुँदै हाल केन्द्रीय सदस्यसम्मको यात्रा पदको सूची मात्र होइन, जिम्मेवारी र समर्पणको इतिहास हो।
आजको समाज बाहिरबाट व्यस्त र सम्पन्न देखिए पनि भित्र अनेक असन्तुलन बोकेको छ। यस्तो परिवेशमा रमेश धमलाको जीवन–दृष्टि व्यक्तिगत सफलतामा सीमित छैन। उनका लागि जीवन भनेको समाजसँग जोडिएको परिवर्तनको निरन्तर प्रक्रिया हो। उनी राजनीतिलाई सत्ता–केन्द्रित खेल होइन, न्याय, समावेशिता र दीगो विकासको माध्यम ठान्छन्।
धादिङ क्षेत्र नं. २ बहुभौगोलिक र बहुसांस्कृतिक पहिचान बोकेको संवेदनशील क्षेत्र हो। यही यथार्थ बुझेर उनी समावेशी, व्यवहारिक र उत्तरदायी राजनीति अघि सार्छन्। आश्वासनभन्दा समाधान, भाषणभन्दा परिणाम र आशाभन्दा भरोसा— यही उनको राजनीतिक अभ्यास हो।
पर्यटन, कृषि, जलस्रोत, ज्येष्ठ नागरिक, घरेलु हिंसा, संस्कृति संरक्षणदेखि बुढीगण्डकी परियोजनासम्म उनका दृष्टिकोण स्पष्ट, यथार्थपरक र जनमुखी छन्। स्थानीय स्वामित्व, रोजगारी सिर्जना र दीगो विकास उनका नीति–दिशाका केन्द्र हुन्।
रमेश धमला केवल नेता होइनन्— जनतासँगै हिँड्ने भरोसालाग्दो सहयात्री हुन्। जहाँ समस्या छ, उनी पुग्छन्; जहाँ सम्भावना छ, त्यसलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्न अग्रसर हुन्छन्।
आज धादिङ क्षेत्र नं. २ ले नयाँ अनुहार होइन, सही सोच र सही चरित्र खोजिरहेको छ।
र यही आवश्यकताको उत्तर बनेर उभिएका छन्— रमेश धमला।
परिवर्तन आकस्मिक हुँदैन। तर सही नेतृत्वसँग भविष्य सुरक्षित हुन्छ।
