काठमाडौं । विश्व समुदायले आज (अक्टोबर १३) लाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकोप जोखिम न्यूनीकरण दिवस (International Day for Disaster Risk Reduction) का रूपमा मनाउँदैछ।
यो दिवस प्राकृतिक र मानवीय प्रकोपबाट हुने जनधनको क्षति घटाउने, र सुरक्षित तथा दिगो समाज निर्माण गर्ने साझा प्रतिबद्धताका रूपमा हरेक वर्ष मनाइन्छ। संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् १९८९ मा यो दिवसको घोषणा गरेको हो।
यस दिवसको मुख्य उद्देश्य देश र समुदायहरूलाई भूकम्प, बाढी, पहिरो, आगलागी, महामारीजस्ता विपद् जोखिमहरू पहिचान गरी त्यसको असर घटाउने कार्यमा सशक्त बनाउनु हो।
दिवसले विश्वलाई प्रकोपअघि नै तयारी गर्ने संस्कार विकास गर्न र जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरूसँग सामुहिक रूपमा सामना गर्न सन्देश दिन्छ।
नेपालमा वि.सं. २०५६ (सन् १९९९) देखि औपचारिक रूपमा यो दिवस मनाउन थालिएको हो।
सुरुवातमा गृह मन्त्रालय र हालका दिनमा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) को संयोजनमा विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना हुँदै आएका छन्।
स्थानीय तह, विद्यालय, सुरक्षाकर्मी र सामुदायिक संस्थाहरूको सहभागितामा यो दिवस सजगता र तयारीको सन्देश फैलाउने अवसरका रूपमा मनाइन्छ।
यो दिवसले जोखिम न्यूनीकरण, दिगो विकास र सहकार्यको भावना प्रवर्द्धन गर्छ। विपद् आउँदा मात्र होइन, पहिले नै तयारी गर्ने संस्कार अपनाउन प्रेरित गर्छ।
यस वर्ष संयुक्त राष्ट्रसंघले दिएको नारामार्फत—“साझा प्रयासबाट दिगो र सुरक्षित भविष्य निर्माण” —
भन्ने सन्देश विश्वभर फैलाइएको छ। साँङ्केतिक तस्वीर
